{"id":836,"date":"2025-01-06T15:23:01","date_gmt":"2025-01-06T15:23:01","guid":{"rendered":"https:\/\/dogapanel.com\/poliuretan-pu-nedir\/"},"modified":"2025-06-01T14:03:18","modified_gmt":"2025-06-01T14:03:18","slug":"poliuretan-pu-nima","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/poliuretan-pu-nima\/","title":{"rendered":"Poliuretan (PU) nima?"},"content":{"rendered":"<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Poliuretan (PU) nima? Poliuretan material qaerlarda ishlatiladi?<\/p>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Uretan kimyosi 1849 yilda kashf etilishni boshladi. O&#8217;sha yillarda Wurtz va Hoffman izotsianat va gidroksil birikmasini o&#8217;z ichiga olgan reaksiyani kashf etishdi. 1937 yilda Dr. Otto Bayer bu reaksiyani tijorat foydalanishiga moslashtirdi. Va bu jarayondan oldin, sanoat dunyosida ishlatilishi afzal ko&#8217;rilgan naylon, asta-sekin poliester asosli uretan polimerlarga o&#8217;z o&#8217;rnini bo&#8217;shatib bera boshladi. Ikkinchi Jahon urushi boshlanishi bilan esa, resurslarning cheklanganligi tufayli kauchuk kabi asosiy moddalarning ishlatilishi kamayishi, tolalar, ko&#8217;piklar va qoplamalar uchun poliuretan materialining rivojlanishiga imkon berdi.<\/p>\n<h2 class=\"text-xl font-bold text-text-200 mt-1 -mb-0.5\">Poliuretan (PU) nima?<\/h2>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Poliuretan materiali, bir poliolning bir diizotsianat bilan tegishli katalizatorlar va qo&#8217;shimcha moddalar mavjudligida reaksiyaga kirishishi natijasida hosil bo&#8217;ladi.<\/p>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Tarkibiy qism A (Component A): Poliol Tarkibiy qism B (Component B): Izotsianat<\/p>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Poliol: Poliefir yoki poliester asosli poliollar bilan, ularning ichiga tegishli miqdorda solingan katalizator, silikon, rang beruvchi, ko&#8217;pirtiruvchi agent va boshqa kimyoviy moddalardan tashkil topgan aralashmadir. Bu aralashmalar tarkibida erkin gidroksil (OH) saqlaydi.<\/p>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Izotsianat: Poliol tizim bilan aralashtirilganda u bilan ekzotermik reaksiyaga kirishadigan va tarkibida erkin NCO saqlaydigan kimyoviy moddalardir. Izotsianatlar saqlaydigan NCO soniga qarab taniladi va nomlanadi.<\/p>\n<h2 class=\"text-xl font-bold text-text-200 mt-1 -mb-0.5\">Poliuretan Ko&#8217;pik Turlari<\/h2>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Poliuretan ko&#8217;piklarning qattiqligi, egiluvchanligi, sirt teksturasi kabi xususiyatlariga ko&#8217;ra ko&#8217;plab turli xillari mavjud. Tuzilish jihatidan poliuretan ko&#8217;piklar quyidagi turlarga bo&#8217;linadi:<\/p>\n<ul class=\"[&amp;:not(:last-child)_ul]:pb-1 [&amp;:not(:last-child)_ol]:pb-1 list-disc space-y-1.5 pl-7\">\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Qattiq poliuretan ko&#8217;piklar<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Egiluvchan poliuretan ko&#8217;piklar<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Yarim qattiq poliuretan ko&#8217;piklar<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Elastomer poliuretan ko&#8217;piklar<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Purkaladigan poliuretan ko&#8217;piklar<\/li>\n<\/ul>\n<h2 class=\"text-xl font-bold text-text-200 mt-1 -mb-0.5\">Poliuretanning Qo&#8217;llanilish Sohalari<\/h2>\n<h3 class=\"text-lg font-bold text-text-200 mt-1 -mb-1.5\">Qurilish va Izolatsiya Sohasi<\/h3>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Poliuretan, qurilish va binolarda asosan issiqlik izolatsiyasini ta&#8217;minlash maqsadida ishlatiladi. Issiqlik izolatsiyasi va havo o&#8217;tkazmaslik xususiyati tufayli issiqlikni muhitga ushlab turadi. Bu maqsadda plita, sendvich panel va quvur kesmalari shaklida ishlab chiqariladi yoki qurilish maydonida purkash usuli bilan sprey poliuretan ko&#8217;pik sifatida ishlatiladi.<\/p>\n<h3 class=\"text-lg font-bold text-text-200 mt-1 -mb-1.5\">Mebel Sohasi<\/h3>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Poliuretan; uzoq umr ko&#8217;rishi, oson shakl olishi, bo&#8217;yalishi mumkinligi, yengilligi va qo&#8217;llash qulayligi xususiyatlari tufayli mebel sohasida tez-tez tanlanadi. Egiluvchan poliuretan ko&#8217;pik oilasidan HR (High Resilience) poliuretan ko&#8217;piklar ofis stullari ishlab chiqarishda, visko (xotirali) poliuretan ko&#8217;piklar to&#8217;shak va yostiq ishlab chiqarishda ishlatiladi.<\/p>\n<h3 class=\"text-lg font-bold text-text-200 mt-1 -mb-1.5\">Avtomobil Sohasi<\/h3>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Poliuretanning avtomobil sohasida ishlatilishining tobora ortib borayotgan ulushining asosiy sabablari:<\/p>\n<ul class=\"[&amp;:not(:last-child)_ul]:pb-1 [&amp;:not(:last-child)_ol]:pb-1 list-disc space-y-1.5 pl-7\">\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Past narxli qismlar ishlab chiqarish va montaj<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Yengil bo&#8217;lishi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Zarbalarga chidamliligi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Qo&#8217;llanilish joyiga qarab turli xususiyatlarda ishlab chiqarish mumkinligi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Egiluvchanlik xususiyatiga ega bo&#8217;lishi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Korroziyaga chidamliligi<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"text-lg font-bold text-text-200 mt-1 -mb-1.5\">Isitish va Sovutish Sohasi<\/h3>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Poliuretan; isitish sohasida boyler va quyosh energiyasi panellarida; sovutish sohasida esa sanoat va uy turi sovutgichlarda (muzlatgichlarda), sovuq xonalar va frigo qutilarida issiqlik izolatsiyasini ta&#8217;minlash maqsadida ishlatiladi.<\/p>\n<h2 class=\"text-xl font-bold text-text-200 mt-1 -mb-0.5\">Poliuretanning Umumiy Xususiyatlari<\/h2>\n<h3 class=\"text-lg font-bold text-text-200 mt-1 -mb-1.5\">Zarbaga Chidamliligi<\/h3>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Poliuretanning zarbaga chidamliligi, past haroratlarda ham favqulodda bo&#8217;lib, shu sababli yorilish, yirtilish, sinish va shishishlarga qarshi turish xususiyatini ta&#8217;minlaydi.<\/p>\n<h3 class=\"text-lg font-bold text-text-200 mt-1 -mb-1.5\">Haroratga Chidamliligi<\/h3>\n<p class=\"whitespace-pre-wrap break-words\">Poliuretanlar, keng harorat oralig&#8217;iga bardosh bera oladi va shu tariqa eng qiyin sharoitlarda ham asl shaklini va fizik xususiyatlarini saqlay oladi. Standart termoset poliuretanlar -26\u00b0C dan 93\u00b0C gacha bo&#8217;lgan haroratlarga bardosh bera oladi.<\/p>\n<h2 class=\"text-xl font-bold text-text-200 mt-1 -mb-0.5\">Kimyoviy va Fizik Xususiyatlari<\/h2>\n<ul class=\"[&amp;:not(:last-child)_ul]:pb-1 [&amp;:not(:last-child)_ol]:pb-1 list-disc space-y-1.5 pl-7\">\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Yuqori mexanik mustahkamlik va chidamlilik<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Ajoyib kimyoviy chidamlilik<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Turli formulatsiya imkoniyatlari<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Past zichlik va yengil xususiyatlar<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Yuqori izolatsiya xususiyatlari<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Yuqori yeyilishga chidamlilik<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Ajoyib egiluvchanlik va elastiklik<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Yaxshi o&#8217;lcham barqarorligi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Atrof-muhit omillariga chidamlilik<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Sozlanadigan qattiqlik va egiluvchanlik<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Yuqori yuk ko&#8217;tarish qobiliyati<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Yaxshi yopishish xususiyatlari<\/li>\n<\/ul>\n<h2 class=\"text-xl font-bold text-text-200 mt-1 -mb-0.5\">Yakuniy Foydalanish Maqsadlari<\/h2>\n<ul class=\"[&amp;:not(:last-child)_ul]:pb-1 [&amp;:not(:last-child)_ol]:pb-1 list-disc space-y-1.5 pl-7\">\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Egiluvchan ko&#8217;pik shakli: Ko&#8217;pincha uy mebellarida ishlatiladi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Qattiq ko&#8217;pik shakli: Issiqlik izolatsiyasi, isitish va sovutish sohalarida ishlatiladi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Poyabzal sohasi: Poyabzal tag va ichki qismlarida keng ishlatiladi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Qurilish: Izolatsiya, qoplama, yelim va germetiklarda ishlatiladi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Avtomobilsozlik: Turli avtomobil qismlari va komponentlarida ishlatiladi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Tibbiy va Tibbiyot mahsulotlari: Tibbiy uskunalar ishlab chiqarishda ishlatiladi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Qadoqlash texnologiyasi: Sezgir yoki nozik narsalarni qadoqlashda ishlatiladi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Dengiz sanoati: Kema va qayiqlarda issiqlik va tovush izolatsiyasi uchun ishlatiladi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Mudofaa sanoati: Zarba yostiqlari va taktik shlemlarida ishlatiladi<\/li>\n<li class=\"whitespace-normal break-words\">Aviatsiya sanoati: Samolyot o&#8217;rindiqlarida va kabina komponentlarida ishlatiladi<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poliuretan (PU) nima? Poliuretan material qaerlarda ishlatiladi? Uretan kimyosi 1849 yilda kashf etilishni boshladi. O&#8217;sha yillarda Wurtz va Hoffman izotsianat va gidroksil birikmasini o&#8217;z ichiga olgan reaksiyani kashf etishdi. 1937 yilda Dr. Otto Bayer bu reaksiyani tijorat foydalanishiga moslashtirdi. Va bu jarayondan oldin, sanoat dunyosida ishlatilishi afzal ko&#8217;rilgan naylon, asta-sekin poliester asosli uretan polimerlarga o&#8217;z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":838,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-836","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=836"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/836\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogapanel.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}